Trước nay, khi đi Long Hải tắm biển, tui thường… vô chùa. Đó là ngôi Tịnh xá Ngọc Hải, nằm sát bên biển. Cổng sau chùa có lối ra biển.
Tịnh xá Ngọc Hải là một tịnh xá ni, do ni trưởng Thích Nữ Huỳnh Liên thành lập vào năm 1960 trên một khu đất rộng 5 hecta. Thời gian kiến tạo tịnh xá kéo dài 10 năm, gồm chánh điện và các công trình phụ với tổng diện tích 1.300 m². Trong khuôn viên tịnh xá cảnh quan rất đẹp, với nhiều cụm tượng như: Đức Phật đản sinh, Đức Phật xuất gia, Đức Phật chuyển pháp luân, Đức Phật nhập Niết bàn…
Phía sau tịnh xá có lối ra biển. Tịnh xá cũng có tổ chức cho thuê chỗ, giữ đồ, tắm nước ngọt như các bãi tắm, nhưng giá rất dễ chịu, và đều do các ni cô quản lý… bạn sẽ không phải bực mình vì bị chèo kéo, hét giá v.v…
Tui biết đến tịnh xá từ năm 2000 và thích tới đây tắm biển vì yên tĩnh hơn các bãi tắm náo nhiệt khác, vừa vãn cảnh chùa. Hồi đó tắm xong bạn có thể dùng cơm chay trong tịnh xá. Vì là nhà chùa, nên bạn có thể ăn mà không mất tiền, nhưng tốt nhất là nếu đi đông người bạn có thể gửi tiền để các ni có thể mua thức ăn và nấu chuẩn bị cho bạn (chứ ăn chùa thì… cũng ngại!). Ăn xong, bạn có thể ngả lưng trên những tấm phản mát lạnh của tịnh xá. Tuy nhiên từ ngày tịnh xá được xây dựng lại, những lần gần đây tui tới thì không thấy có nhận nấu cơm chay cho khách nữa.
Một điều thú vị là bãi tắm này gần sát bên mộ Cô. Nếu đang tắm biển chỉ cần đi bộ chừng 200 met là tới chân mộ Cô ngay. Có điều khi ấy không thể để vậy mà lên viếng mộ Cô được. Phải mặc đồ đàng hoàng, lên bờ và theo đường bộ đến viếng.
Nhiều người biết Dinh Cô Long Hải, nhưng số người biết đến mộ Cô thì ít hơn. Nhiều người lại nghĩ rằng mộ Cô và dinh Cô là một. Thật ra đây là hai điểm đến khác nhau cùng liên quan đến một vị nữ thần trong truyền thuyết.
Dinh Cô cách mộ Cô khoảng 1 km nếu đi bộ dọc biển, nhưng cách đến 3 km nếu đi bằng xe hơi.
Năm 2021, tranh thủ lúc Covid lắng xuống, tui rủ mấy ông bạn già ra đây, định giới thiệu một chỗ tắm biển độc – lạ. Rất tiếc, cửa ra biển đã khóa lại, nơi nghỉ ngơi và tắm nước ngọt cạnh đó (trong khuôn viên tịnh xá) đã dẹp từ bao giờ. Có lẽ do áp lực của các bãi tắm tư nhân gần đó mở ra ngày càng nhiều, mà nhà chùa chẳng muốn phiền toái.
Con đường ven biển đến mộ Cô được làm lại khá tươm tất. Tui nẩy ra sáng kiến bỏ ra ít vốn đi bán bánh tráng và chụp ảnh dạo, kèm thêm thuyết minh về di tích cho du khách.
Tết năm nay (2024) tui lại ra Long Hải. Sát mộ Cô vừa khai trương một quán cafe hoành tráng, mang tên Moco, nghe cứ y như là tiếng Ý. Quán sang trọng, có view đẹp. Giới trẻ nườm nượp tới check in, chụp ảnh.
Ờ, khỏi nói chắc mọi người cũng biết là gánh bánh tráng của tui ế chỏng gọng, dẹp lâu rồi. Tiếc là tui hổng đủ tiền mở quán cà phê.
- Mộ Cô bên đó là cô nào vậy ta?
- Ờ, chắc là một cô công chúa thời xưa đó mà!